Ölçüm Aracı: YSQ-S3
Şema testimiz, 1998 yılında Dr. Jeffrey Young tarafından şema terapinin bir parçası olarak geliştirilen Young Şema Ölçeği Kısa Form 3 (YSQ-S3)'e dayanmaktadır.
Ne Ölçülüyor
YSQ-S3, beş alanda 18 erken dönem uyumsuz şemayı tanımlar:
Kopukluk ve Reddedilme
- Terk Edilme/Kararsızlık — Başkalarının gideceği korkusu
- Güvensizlik/Kötüye Kullanılma — İncitilme veya manipüle edilme beklentisi
- Duygusal Yoksunluk — Duygusal ihtiyaçların karşılanmayacağı inancı
- Kusurluluk/Utanç — Temelden kusurlu hissetme
- Sosyal İzolasyon — Farklı hissetme veya ait olmama
Zedelenmiş Özerklik ve Performans
- Bağımlılık/Yetersizlik — Günlük yaşamla başa çıkamama inancı
- Tehlikelere Karşı Dayanıksızlık — Abartılı felaket korkusu
- İç İçe Geçme — Başkalarıyla aşırı duygusal ilişki
- Başarısızlık — Kaçınılmaz olarak başarısız olunacağı inancı
Zedelenmiş Sınırlar
- Hak Görme — Özel muameleyi hak etme inancı
- Yetersiz Öz-Denetim — Öz-disiplin güçlükleri
Diğerlerine Yönelimlilik
- Boyun Eğme — Terk edilmekten kaçınmak için kontrol verme
- Kendini Feda — Başkalarının ihtiyaçlarına aşırı odaklanma
- Onay Arayıcılık — Aşırı tanınma ihtiyacı
Aşırı Tetikte Olma ve Bastırma
- Karamsarlık/Kötümserlik — Yaşamın olumsuz yönlerine odaklanma
- Duyguları Bastırma — Duyguları ve dürtüleri bastırma
- Yüksek Standartlar — Çok yüksek standartları karşılamaya çalışma
- Cezalandırıcılık — Hataların cezayı hak ettiği inancı
Geçerlilik ve Güvenilirlik
YSQ hem klinik hem de klinik olmayan popülasyonlarda kapsamlı şekilde doğrulanmıştır:
- İç Tutarlılık: Alt ölçeklerde Cronbach alfa .83-.96
- Test-Tekrar Test Güvenilirliği: Zaman içinde güçlü kararlılık
- Kültürlerarası Doğrulama: 20'den fazla ülkede doğrulanmıştır
- Klinik Fayda: Şema terapi planlamasını yönlendirmek için kullanılır
Şema terapi, kişilik bozuklukları, kronik depresyon ve ilişki zorlukları için randomize kontrollü çalışmalarda etkinliğini göstermiştir.
Akademik Referanslar
- Young, J. E. (1998). Young Schema Questionnaire Short Form. Cognitive Therapy Center of New York.
- Young, J. E., Klosko, J. S., & Weishaar, M. E. (2003). Schema therapy: A practitioner's guide. Guilford Press.
- Bach, B., Simonsen, E., Christoffersen, P., & Kriston, L. (2017). The Young Schema Questionnaire 3 Short Form (YSQ-S3): Psychometric properties and association with personality disorders. Cognitive Therapy and Research, 41(3), 483-499. https://doi.org/10.1007/s10608-016-9830-2
- Giesen-Bloo, J., van Dyck, R., Spinhoven, P., van Tilburg, W., Dirksen, C., van Asselt, T., ... & Arntz, A. (2006). Outpatient psychotherapy for borderline personality disorder: Randomized trial of schema-focused therapy vs transference-focused psychotherapy. Archives of General Psychiatry, 63(6), 649-658. https://doi.org/10.1001/archpsyc.63.6.649
- Hawke, L. D., & Provencher, M. D. (2011). Schema theory and schema therapy in mood and anxiety disorders: A review. Journal of Cognitive Psychotherapy, 25(4), 257-276. https://doi.org/10.1891/0889-8391.25.4.257
Sınırlamalar
YSQ-S3 oldukça iyi doğrulanmış olmasına rağmen, önemli sınırlamalar vardır:
- Öz-Bildirim Yanlılığı: Sonuçlar dürüst ve doğru öz-yansıtmaya bağlıdır
- Değerlendirme, Teşhis Değil: Örüntüleri tanımlar ancak bozukluk teşhis etmez
- Şema Aktivasyonu: Şemalar duygusal sıkıntı dönemlerinde daha belirgin olabilir
- Terapötik Bağlam: En iyi şekilde eğitimli şema terapisti ile yorumlanır
Derin şema çalışması için sertifikalı bir şema terapisti ile çalışmanızı öneririz.
Klinik Sorumluluk Reddi: Bu değerlendirme yalnızca eğitim ve öz-keşif amaçlıdır. Şemalar iyi oluşu önemli ölçüde etkileyebilirken, en iyi şekilde profesyonel rehberlikle ele alınır. Süregelen duygusal örüntülerle mücadele ediyorsanız, şema terapi eğitimli bir terapiste danışmayı düşünün.